تبلیغات
نور نماز - خطبه نماز جمعه پیامبر ـ صلّی الله علیه و آله -

اسلایدر

تاریخ : جمعه 9 دی 1390 | 12:00 ب.ظ | نویسنده : ارشد برق
و اذا رأوا تجارهً او لهوا انفضّوا الیها و تركوك قائماًَ قل ما عند الله خیرٌ من اللّهو و من التّجاره و الله خیر الرّازقین.
هنگامی كه تجارت یا سرگرمی و لهوی را ببینند پراكنده می‌شوند و به سوی آن می‌روند و تو را ایستاده به حال خود رها می‌كنند. بگو آنچه نزد خدا است از لهو و تجارت بهتر است و خداوند بهترین روزی دهندگان است. «جمعه ، 11»
شأن نزول:
در شأن نزول این آیات یا خصوص آیه (و اذا رأوا تجاره) روایات مختلفی نقل شده كه همه‌ آنها از این معنی خبر می‌دهد كه در یكی از سالها كه مردم مدینه گرفتار خشكسالی و گرسنگی و افزایش نرخ اجناس شده بودند (دحیه) با كاروانی از شام فرا رسید و با خود مواد غذایی آورده بود در حالی كه روز جمعه بود و پیامبر ـ صلّی الله علیه و آله ـ مشغول خطبه نماز جمعه بود، طبق معمول برای اعلام ورود كاروان طبل زدند و حتی بعضی دیگر آلات موسیقی را نواختند مردم با سرعت خود را به بازار رساندند در این هنگام مسلمانانی كه در مسجد برای نماز اجتماع كرده بودند خطبه را رها كرده و برای تأمین نیازهای خود به سوی بازار شتافتند تنها دوازده مرد و یك زن در مسجد باقی ماندند (آیه نازل شد و آنها را سخت مذمّت كرد) پیامبر ـ صلّی الله علیه و آله ـ فرمود: اگر این گروه اندك هم می‌رفتند از آسمان سنگ بر آنها می‌بارید.[1]
در این آیه بحث كسانی كه پیغمبر اكرم ـ صلّی الله علیه و آله ـ را به هنگام نماز جمعه رها كردند و برای خرید از قافله تازه وارد به بازار شتافتند شدیداً مورد ملامت قرار داده است.
تعبیر به لهو اشاره به طبل و سایر آلات لهوی است كه به هنگام ورود قافله‌ تازه‌ای به مدینه می‌زدند كه هم نوعی اخبار و اعلام بود و هم وسیله‌ای برای سرگرمی و تبلیغ كالا، همان‌گونه كه در دنیای امروز نیز در فروشگاههایی كه به سبك غرب است نیز نمونه‌ آن دیده می‌شود.
تعبیر به (انفضوا) به معنی پراكنده شدن و انصراف از نماز جماعت و روی آوردن به كاروان است كه در شأن نزول گفته شد هنگامی كه كاروان (دحیه) وارد مدینه شد (و او هنوز اسلام را اختیار نكرده بود) با صدای طبل و سایر آلات لهو مردم را به بازار فرا خواند مردم مدینه حتی مسلمانانی كه در مسجد مشغول استماع خطبه‌ نماز جمعه پیامبر ـ صلّی الله علیه و آله ـ بودند به سوی او شتافتند و تنها سیزده نفر و به روایتی كمتر در مسجد باقی ماندند.
ضمیر در (الیها) به تجارت باز می‌گردد یعنی به سوی مال التجاره شتافتند، این به خاطر آن است كه لهو هدف اصلی آنها نبود بلكه مقدمه‌ای بود برای اعلام ورود كاروان و یا سرگرمی و تبلیغ كالا در كنار آن.
تعبیر به (قائماً) نشان می‌دهد كه پیامبر ـ صلّی الله علیه و آله ـ ایستاده خطبه نماز جمعه می‌خواند چنانكه در حدیثی از (جابر بن سمره) نقل شده كه می‌گوید: (هرگز رسول خدا ـ صلّی الله علیه و آله ـ را در حال خطبه نشسته ندیدم و هر كس بگوید نشسته خطبه می‌خواند تكذیبش كنید.
و نیز روایت شده كه از (عبدالله بن مسعود) پرسیدند: (آیا پیامبر ـ صلّی الله علیه و آله ـ ایستاده خطبه می‌خواند؟ گفت: مگر نشنیده‌ای كه خداوند می‌گوید و تركوك قائماً: (تو را در حالی كه ایستاده بودی رها كردند).
در تفسیر (درالمنثور) آمده است كه اولین كسی كه نشسته خطبه‌ نماز جمعه خواند معاویه بود!.

[1] . «مجمع البیان»، ج9، ص287 و غالب تفاسیر دیگر.



طبقه بندی: تفسیر و پیام آیات نماز در قرآن،

  • فروشگاه اینترنتی
  • بیا 2 اینجا
  • کارت شارژ همراه اول